ଆପଣଙ୍କ ପିଲାର ମନ ଆଉ ବ୍ୟବହାର ବୁଝିବା
ଅଳି କରିବା, ଡରିବା ଆଉ “ନା” କହିବା ବଢ଼ିବା ବେଳର ସାଧାରଣ କଥା। ପ୍ରତିଦିନ ଏକାଠି ସମୟ, ପ୍ରଶଂସା ଆଉ ଗୋଟିଏ ରୁଟିନ୍ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମାରିବା ଆଉ ପାଟି କରିବା ସାହାଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।
କେଉଁ ବୟସରେ କ'ଣ ସାଧାରଣ?
| 1 ରୁ 2 ବର୍ଷ | କାମ ନିଜେ ନିଜେ କରିବାକୁ ଚାହେଁ। ଅନେକ ସମୟରେ “ନା” କହେ। |
|---|---|
| 1½ ରୁ 5 ବର୍ଷ | ଅଳି କରିବା ସାଧାରଣ କଥା। |
| ପିଲାଦିନେ | ଅନ୍ଧାରକୁ ଡର, ବା ବାପା ବା ମାଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ରହିବାକୁ ଡର, ସାଧାରଣ କଥା। |
| 10 ରୁ 13 ବର୍ଷ | ନିଜ ପାଇଁ ଅଲଗା ସମୟ ଆଉ ଜାଗା ଚାହେଁ। ନିୟମକୁ ବିରୋଧ କରେ। |
| 14 ରୁ 17 ବର୍ଷ | ବେଶି କଥା କାଟେ। ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କଠାରୁ ବେଶି ଚାପ ଅନୁଭବ କରେ। |
ସବୁ ପିଲା ବେଳେବେଳେ ଦୁଷ୍ଟାମି କରନ୍ତି। ଥକିଗଲେ, ଭୋକ ହେଲେ ବା ଡରିଲେ ଆହୁରି ବେଶି କରନ୍ତି।
ମୋ ପିଲା ଭଲ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ କ'ଣ ସାହାଯ୍ୟ କରେ?
- ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିଲା ସହ ଏକୁଟିଆ ସମୟ କଟାନ୍ତୁ, ଖାଲି 20 ମିନିଟ୍ ହେଲେ ବି। ଏଥିରେ ପିଲା ଅନୁଭବ କରେ ଯେ ତାକୁ ଭଲ ପାଉଛନ୍ତି, ଆଉ ସେ ସୁରକ୍ଷିତ।
- ପିଲା ଯାହା ଠିକ୍ କରେ, ତାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ।
- କ'ଣ କରିବ, ତାହା କୁହନ୍ତୁ, କେବଳ କ'ଣ କରିବ ନାହିଁ ତାହା ନୁହେଁ: “ଦୟାକରି ତୋ ଲୁଗାସବୁ ସଜାଡ଼ି ରଖ”, “ଘର ଅସଜଡ଼ା କର ନାହିଁ” ନୁହେଁ।
- ଅଳ୍ପ କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମ ରଖନ୍ତୁ, ଯାହା ସବୁବେଳେ ଏକା ରହେ।
- ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ରୁଟିନ୍ ମାନନ୍ତୁ। ଏଥିରେ ପିଲା ସୁରକ୍ଷିତ ଅନୁଭବ କରେ।
- ପିଲା ଯାହା ଅନୁଭବ କରୁଛି, ତାହା କହି ଦିଅନ୍ତୁ: “ତୋ ମନ ଖରାପ ହୋଇଛି।” ତା କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଆଉ ତାକୁ ଆଦର କରି ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ମୋତେ ରାଗ ହେଲେ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
- 10 ସେକେଣ୍ଡ ଅଟକି ଯାଆନ୍ତୁ। ପାଞ୍ଚ ଥର ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଆଉ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ।
- ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଛୋଟ ଗୋଟିଏ ପରିଣାମ ଦିଅନ୍ତୁ। ତାହା ସରିଗଲେ, ପୁରୁଣା କଥା ଛାଡ଼ି ନୂଆ କରି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ପିଲା ତା ପରେ ଯେଉଁ ଭଲ କାମ କରେ, ତାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ।
- ପିଲା ଅଳି କରୁଥିବା ବେଳେ ତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ଅଳି ସରିଲା ପରେ ତାକୁ ଆଦର କରି ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।
ମାରିବା ବା ପାଟି କରିବାରେ କ'ଣ କାମ ହୁଏ?
ନା। ମାରିଲେ ପିଲାର ଦେହ ଆଉ ମନର କ୍ଷତି ହୁଏ। ସମୟ ସହ ତା ବ୍ୟବହାର ଆହୁରି ଖରାପ ହୁଏ। ହାଲୁକା ଚାପୁଡ଼ାଟିଏ ବି ମାରିବା ଭିତରେ ଗଣାଯାଏ। ପାଟି କରିବା, ଧମକ ଦେବା ଆଉ ଅପମାନ କରିବା ବି କ୍ଷତି କରେ। ଭାରତରେ ଆଇନ ଅନୁସାରେ, ସ୍କୁଲରେ 6 ରୁ 14 ବର୍ଷ ପିଲାଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ବା ମାନସିକ ହଇରାଣ କରିବା ମନା।
ମୋ ପିଲାର ଅଟିଜମ୍ ଥିଲେ?
- ହଠାତ୍ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି ନ ପାରିବା ଦୁଷ୍ଟାମି ନୁହେଁ। ପିଲା ପାଇଁ କିଛି ଜିନିଷ ବହୁତ ବେଶି ହୋଇଗଲେ ଏମିତି ହୁଏ: ଶବ୍ଦ, କିଛି ବଦଳିଯିବା, ଚିନ୍ତା, ବା କିଛି କହି ନ ପାରିବା।
- ଏମିତି ହେଉଥିବା ବେଳେ, ପିଲାକୁ ଶାନ୍ତ, ସୁରକ୍ଷିତ ଜାଗା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଉ ପୁଣି ଶାନ୍ତ ହେବାକୁ ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
- ରୁଟିନ୍ ମାନନ୍ତୁ। କିଛି ବଦଳିବାର ଥିଲେ, ଯେତେ ଆଗରୁ ପାରନ୍ତି ପିଲାକୁ କହିଦିଅନ୍ତୁ।
- ଛବି ଥିବା ସମୟ ତାଲିକା ପିଲାକୁ ଦେଖାଏ, ଏବେ କ'ଣ ହେଉଛି ଆଉ ତା ପରେ କ'ଣ ହେବ।
- କିଛି ପିଲା ଶବ୍ଦ, ଆଲୁଅ, ଗନ୍ଧ ବା ଛୁଆଁରେ ବହୁତ ବେଶି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାନ୍ତି, ବା ଆଦୌ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ। ସୁବିଧା ହେଲେ ଆଲୁଅ ଆଉ ଶବ୍ଦ କମାନ୍ତୁ।
ଆଉ ମୋ ନିଜ ମାନସିକ ଚାପ?
ମାନସିକ ଚାପ ଲାଗିବା ସାଧାରଣ କଥା। ନିଜର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତୁ, ଯେମିତି ପିଲାର ଯତ୍ନ ନେଇପାରିବେ। କଥା ହେବା ପାଇଁ କାହାକୁ ଖୋଜନ୍ତୁ। ଟେଲି-ମାନସ ସରକାରଙ୍କ ମାଗଣା ହେଲ୍ପଲାଇନ୍, ଦିନରାତି ଚାଲୁ: 14416 ବା 1-800-891-4416 ରେ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ।
କେବେ ସାହାଯ୍ୟ ନେବି?
- ଦୁଇ ସପ୍ତାହରୁ ବେଶି ସମୟ ଧରି ପିଲା ବହୁତ ଦୁଃଖୀ, ବା ଚୁପଚାପ୍ ନିଜ ଭିତରେ ରହୁଛି।
- ନିଦ ବା ଖାଇବା ବହୁତ ବଦଳିଯାଇଛି।
- ସମସ୍ୟା ବହୁତ ବେଶି, ଲାଗି ରହିଛି, ଆଉ ଘରେ, ସ୍କୁଲରେ ବା ଖେଳରେ ଅସୁବିଧା କରୁଛି।
- କୌଣସି ବଡ଼ ବଦଳ ପରେ, 2 ବା 3 ସପ୍ତାହରୁ ବେଶି ସମୟ ଧରି ପିଲା ନିଜ ବୟସଠୁ ଛୋଟ ପିଲା ପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଛି।
- ପିଲା ଆଗରୁ କହୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଆଉ କହୁନାହିଁ, ବା ଲୋକଙ୍କ ସହ ଖେଳିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। କିଛି ବଡ଼ ବଦଳ ନ ହୋଇଥିଲେ ବି, ଶୀଘ୍ର ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ।
- ପିଲା ନିଜକୁ ଚୋଟ ଦେଉଛି, ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା କଥା କହୁଛି। ପିଲା ବହୁତ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ବା ବିପଦରେ ଥିଲେ, ତୁରନ୍ତ ସବୁଠୁ ପାଖ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ତା ପରେ 14416 ରେ ଟେଲି-ମାନସକୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରଥମେ ପିଲାର ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ଜିଲ୍ଲା ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ସରକାରୀ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବି ମିଳେ।
ଅନ୍ୟମାନେ ଚିଡ଼ାଇବା ଓ ହଇରାଣ କରିବାରୁ ମୋ ପିଲାକୁ କେମିତି ରକ୍ଷା କରିବି?
- ଅନେକ ପିଲା କହନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ କେହି ତାଙ୍କୁ ହଇରାଣ କରୁଛି। ପିଲାର ମନ-ମିଜାଜ୍ ବଦଳୁଛି କି, ଖିଆଲ କରନ୍ତୁ।
- ପିଲାକୁ କୁହନ୍ତୁ, ଏଥିରେ ତା ଦୋଷ ନାହିଁ। ହଇରାଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ସ୍କୁଲର କି ନିୟମ ଅଛି, ସ୍କୁଲକୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
- ଅନଲାଇନରେ ହେଲେ: ପିଲାକୁ ଭରସା ଦିଅନ୍ତୁ, ପଠାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବ୍ଲକ୍ କରନ୍ତୁ, ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଆଉ ମେସେଜ୍ ସାଇତି ରଖନ୍ତୁ।
- ପିଲାମାନେ କେବେ ବି ଅନଲାଇନରେ ନିଜ ଠିକଣା ବା ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
- ଅନଲାଇନରେ ଦୁର୍ବ୍ୟବହାର ହେଲେ, ସରକାରଙ୍କ ସାଇବର ଅପରାଧ ୱେବସାଇଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ, ବା 1930 ରେ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ।
ବାପା-ମା ପଚାରୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ବେଳେବେଳେ ପିଲାକୁ ଚାପୁଡ଼ାଟିଏ ମାରିବା କ'ଣ ଠିକ୍?
ନା। ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି, ହାଲୁକା ଚାପୁଡ଼ାଟିଏ ବି ପିଲାର କ୍ଷତି କରେ, ଆଉ ତା ବ୍ୟବହାର ସୁଧାରେ ନାହିଁ।
ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ମୋ ପିଲା ହଠାତ୍ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି ପାରେ ନାହିଁ। ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
ପିଲାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ। ପାରିଲେ ଟିକେ ଶାନ୍ତ ଜାଗାକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ସମୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏମିତି ହଠାତ୍ ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି ନ ପାରିବା ଦୁଷ୍ଟାମି ନୁହେଁ।
ଟେଲି-ମାନସ କ'ଣ ମାଗଣା?
ହଁ। ଦିନ ହେଉ କି ରାତି, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ 14416 ବା 1-800-891-4416 ରେ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ।
ଏହି କଥା କେଉଁଠୁ ନିଆଯାଇଛି
- WHO: Parenting for Lifelong Health, tip 1 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- WHO: Parenting for Lifelong Health, tip 2 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- WHO: Parenting for Lifelong Health, tip 3 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- WHO: Parenting for Lifelong Health, tip 4 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- WHO: Parenting for Lifelong Health, tip 5 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- CDC: Positive parenting tips, toddlers (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- UNICEF India: Handling temper tantrums (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- American Academy of Pediatrics: Childhood fears (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- American Academy of Pediatrics: Stages of adolescence (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- American Academy of Pediatrics: Disciplining your child (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- NHS: Helping your toddler with their emotions (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- WHO: Corporal punishment and health (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- American Academy of Pediatrics: Where we stand on spanking (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- Right to Education Act 2009, section 17 (Kerala government copy) (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- National Autistic Society: Meltdowns (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- NHS: Help for day-to-day life with autism (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- National Autistic Society: Visual timetables at home (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- NHS: Signs of autism in children (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- NHS: Help with autistic behaviour (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- NICE: Autism in under 19s, recognition and referral (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- Government of India (PIB): Tele-MANAS helpline 14416 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- UNICEF: When to help your teen find mental health support (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- CDC: Anxiety and depression in children (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- CDC: Children’s mental health (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- UNICEF: Childhood regression (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- Government of India (PIB): District Mental Health Programme (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- UNICEF: Bullying (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- Indian Academy of Pediatrics: Screen time and digital wellness (2021) (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- UNICEF: Keeping your child safe online (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
- Government of India (PIB): Cyber crime helpline 1930 (ନୂଆ ଟାବରେ ଖୋଲିବ)
ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଛି: ଅକ୍ଟୋବର 22, 2026
ଏହା ସାଧାରଣ ତଥ୍ୟ, ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ସବୁ ପିଲା ଅଲଗା ଅଲଗା।
ଆପଣ ଏକା ନୁହଁନ୍ତି
କିଛି ରିପୋର୍ଟ ଦରକାର ନାହିଁ। ଖାଲି ପ୍ରବୀର ସାରଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ପିଲା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ।
ସବୁ ପିଲା ଅଲଗା ଅଲଗା। ଆପଣଙ୍କ ପିଲାର ବି ଏମିତି ଫଳ ମିଳିବ ବୋଲି ଆମେ କଥା ଦେଇପାରିବୁ ନାହିଁ।